1.3 कम्पिउटरनि बाहागोफोर
1.3.1 चि, पि, उ (cpu)
चि, पि, उ एबा सेनट्रेल प्रसेसिं इउनित (Centrel Processing Unit)। आ कम्पिउटारनि रोखमसे मेलेम एबा म’गज । बेनि दौर माखासे सानखन्धिअआरी आरो सान्नाय खामानि मावानाय जायो । बेहा मोनथाम बाहागो दंबावो जेरे
a. कन्ट्र्ल इउनित (control unit)
बेहा इलेकट्रनिक सार्कित थायो (electronic circuit)
बेयो थोन्नाय खामानिखौ जागायओ आरो मावफुंङो
दाता फोरखौ मोनसे मेमरीनिफ्राय गुबुन सान खान्धिअरि सान्नाय (arithmetic &logic) बाहागोसिम दैथाय हरो ।
b. खान्धिअरि सान्नाय (arithmatic &logic)
बेहा इलेकट्रनिक शार्कित थायो ।
बेयो सानखान्थियारी खामानि आरो नंगौ नङा रुजुयो
मोन फ्रोम सेकेन्दआव सानख’हायै थौन्नाय खामानिखौ मावफुङो।
c. मेमरी एबा दोन्थुमनाय (memory or storage)
बेखौ गुदि मेमरी एबा रेन्डम एक्सेज मेमरी (RAM) बुंनाय जायो ।
जोबोर गोख्रै मेमरी थायो जेरै मेगनेतिक मेमरी (megnetic memory)
एबा सेमिक्न्डाक्टर मेमरी(semiconductor memory)
डाताफेरा मेमरीआव, वर्ड, बाहत, बित बाचदियै थुबुर जाना थायो ।