एफ ति पि(FTP)(फाइल त्रानसफार प्रतक’ल):
एफ ति पि या रोखोमसे नेतवर्कनि गोजान जायगायाव फाइल दैथायनाय एबा लाबोनाय प्रग्राम । खेबसे एफ ति पि जों गोजानाव थानाय हस्तजों कानेकसन एबा ज’गा ज’ग जायोब्ला गोलै’है नांगौबादि फाइल फोरखौ दैथायनो/लाबोनो हायो । बेनि थाखै ल’गिन मु आरो पासवर्ड नो हायोब्ला एफ ति पि जों फाइल फोरखौ डाउनल’ड बो खालामनो हायो ।
माखासे सारभारफ्रा साधारण सुबुंफोरनो पासवर्ड नाङालाबानो एफतिपि खांबु फोरखौ होयो । बे बादि सारभारखौ एननिमास सारभार (Anonymous server) बुंनाय जायो ।
जायफोरा लगिन मुं आरो पासवर्ड नांथारगौ जायो बेखौ त’न एननिमास (Non-Anonymous Server) बुंनायो जायो ।
सार्च इन्जिन (Search Engine):
इन्टारनेट आव रोखोमसे वेब्साइत दङ जायफोरा गुबुन वेबसाइटनि ठं फोरखौ नांगौ बेबादि वेबसाइटनि ठं फोरखौ नायगिरना होयो, बेवादि वेबसाइतखौ सार्च इन्जिन बुंनाय जायो ।
जेरै-
1) www.google.com
2) www.yahoo.com
3) www.altavista.com
4 )www.lycos.com
5 )www.webcrawler.com
6) www.hotbot.com
सार्च इन्जिनाव गुबुन वेबसाइटनि ठं सावगारीफोर, भिडिव बायदिसिना नागिरना होयो । माबाफोर आयदानि ठं नागिरनांगौब्ला सार्च इन्जिनाव लिरनानै नागिरबानो जाबाय । बे आयदानि लोब्ला थानाय माखासे ठं दिन्थिना होगोन । बे माखासे ठंनिफ्राय तांगौखौ नायगिरना क्लिक खालामबानो बे ठं आ गाव गावनो बेखेवगोन ।